Netanyahu wil brede politieke steun bij aanval Iran

Door: Marlou Visser, Aviel Schneider, Ryan Jones en Redactie Joods Actueel
Bronnen: Elsevier, Israel Today en Joods Actueel

Waarom wil Netanyahu in de eerste instantie de verkiezingen vervroegen? Waarom is dit afgelast en gaat hij met de oppositie in zee? Wat heeft Iran hiermee te doen?

Vervroegde verkiezingen
In het land is men in feite een beetje in de war door het plotselinge idee, de verkiezingen voor de Knesset een jaar eerder te houden. Een groot deel van de bevolking, zelfs politici zoals Benny Begin, Knessetlid voor Likoed, begrijpen niet waarom premier Benjamin Netanyahu het zo belangrijk vindt de verkiezingen te vervroegen. Zijn coalitieregering met Avigdor Lieberman en orthodoxe Joden is stabiel, dus heeft hij geen politieke reden om verkiezingen uit te schrijven.

Blijkbaar wil Netanyahu zo snel mogelijk gebruik maken van het hoogtepunt van zijn populariteit. Volgens de laatste opiniepeiling van de links-liberale krant Ha'aretz heeft Netanyahu geen concurrentie; 48 procent van de Israëlische bevolking gelooft dat Netanyahu in deze periode de geschiktste premier van Israël is.

Iraanse nuclaire plannen
Er wordt veel gesproken over wat deze beslissing voor invloed heeft op een mogelijke aanval op Iraanse nucleaire installaties.

De meeste Israëlische functionarissen het erover eens dat als er een preventieve aanval op Iran komt, zoiets dit jaar moet gebeuren, of uiterlijk begin volgend jaar. Minister van Defensie Ehud Barak heeft onlangs gewaarschuwd dat Israël en het Westen niet kunnen toestaan, dat ze voortdurend worden bedrogen door het diplomatieke spel van Iran. Barack had eerder gewaarschuwd dat eerder dan we denken, Iran een kernbom zou testen en dan immuun zijn voor elke vorm van militaire interventie.

Maar omdat plotseling is besloten de verkiezingen al zo snel te houden, zijn de politieke leiders van Israël nu bezig met campagnevoeren, wat betekent dat er zeker geen aanval op Iran komt vóór september. En afhankelijk van de verkiezingsuitslag, is de huidige regering over vijf maanden misschien niet meer aan de macht.

Volgens Israëli's kan het volgens een paar scenario's verlopen:

    Volgens de huidige peilingen komen Netanyahu en zijn Likoedpartij sterker dan ooit uit de komende verkiezingen. Netanyahu zou kunnen kijken of hij de verkiezingsuitslag kan gebruiken als vers mandaat en bekrachtiging van zijn beleid voordat hij een aanval op Iran lanceert.

    In het afgelopen jaar hebben sporadische berichten aangegeven dat verdachte Israëlische geheime operaties in Iran al zijn geslaagd in het voor korte tijd lamleggen van het vermogen van de Islamitische Republiek om kernwapens te produceren. Volgens deze berichten weet Netanyahu dit. In dat geval kunnen de vervroegde verkiezingen een poging van Netanyahu en andere leiders zijn om het debat over het al dan niet aanvallen van Iran te temperen, want dat is niet meer nodig.

    Netanyahu en de Israëlische leiders geloven nog steeds dat een aanval op Iran noodzakelijk kan zijn, maar zij vrezen dat het huidige debat te snel komt, vooral omdat de huidige Amerikaanse president Barack Obama waarschijnlijk Israëlische militaire actie niet direct ondersteunt. Mogelijk probeert Netanyahu om het debat uit te stellen tot na de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november.

    Hoewel dit misschien het minst waarschijnlijke scenario is, wordt er een beetje gespeculeerd dat Netanyahu het er eens is, dat het aanvallen van Iran gewoon te riskant is, zelfs als dat betekent toestaan dat Teheran nucleaire wapens verkrijgt. In dat geval zou Netanyahu de kracht van zijn huidige, meer 'havik-achtige' coalitiepartners willen verzwakken via vervroegde verkiezingen, wat hem zou 'dwingen' om een nieuwe coalitie te vormen met 'duif-achtiger' fracties.

Wat de reden ook is, de meeste Israëli's denken dat vervroegde verkiezingen onnodig zijn (62 procent volgens een nieuwe enquête), en dat er iets meer dan simpele politiek achter dit besluit steekt. Het gedrag van Knesset-leden lijkt die argwaan te steunen.

'Als je een geheime stemming hield, zouden 118 [van de 120] Knessetleden tegen vervroegde verkiezingen stemmen', zei Shas parlementariër Yitzhak Vaknin aan verslaggevers. Maar om een of andere reden spreekt geen van die Knesset zich uit tegen het besluit van Netanyahu. Zelfs degenen die veel zetels gaan verliezen (zoals Kadima) en die geen zetel meer heeft in de Knesset (zoals Barak) houden compleet hun mond.

Met Kedima in zee
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil door een brede coalitie worden gesteund als Israël eventueel wordt aangevallen door Iran. De premier wilde vervroegde verkiezingen uitschrijven, maar door een politiek akkoord zijn deze niet meer nodig.

Dat de ayatollahs aan een atoombom werken, wordt steeds duidelijker. De vraag is of bombarderen succesvoller zal zijn dan de tactieken die Israël nu al gebruikt. In de nacht van maandag op dinsdag bereikten regeringspartij Likud en oppositiepartij Kadima een akkoord, waardoor de regering nu gesteund wordt door 94 van de 120 zetels in de Knesset. Dat maakt het makkelijker maatregelen te treffen als Iran een nucleaire aanval op Israël uitvoert.

Gilad Erdan, minister van Milieu erkende dinsdagmorgen tegenover Israël Radio dat de dreiging uit Iran de reden was om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. De rechtste regerende partij Likud staat in de peilingen op flinke winst.

Nucleair programma
De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad heeft verschillende keren de wens uitgesproken Israël van de kaart te willen vegen. Gevreesd wordt dat het land aan een atoombom werkt om deze tegen de Joodse staat te kunnen inzetten.

Mofaz
Onlangs is bij Kadima een nieuwe leider aangetreden. De in Iran geboren Shaul Mofaz is ook groot tegenstander van Iran en het nucleaire programma van het land. Dit maakt maatregelen tegen het land ook makkelijker.

Het akkoord voorziet verder dat Mofaz ook lid zal worden van het veiligheidskabinet en dat leden van Kadima plaatsen zouden krijgen binnen verschillende parlementaire commissies zoals Buitenlandse Zaken, Economie en Defensie.

In ruil daarvoor zou Kadima de regering mee in stand houden tot eind 2013 wanneer de huidige legislatuur eindigt.

Mofaz werd twee weken geleden verkozen tot voorzitter van Kadima, waarbij  hij Tzipi Livni versloeg. Livni weigerde steeds in een coalitie te stappen met Netanyahu.