Door Devorah

Vandaag is het Pesach Sjeni.
Op deze [lett.] tweede Pesach konden mensen die in Nisan konden vieren alsnog hun Pesachoffer brengen [Bamidbar/Num. 9:9-11). Wie hier voor in aanmerking komt schijnt moeilijk te kunnen worden bepaald. Denk aan oorzaak van bijvoorbeeld onreinheid.

Verder was er geen sprake van werkverbod of dergelijke. Tegenwoordig is het een mooie minhag om een matse te eten tijdens bijvoorbeeld je lunch.

Lees HIER en HIER verder.

Maar op Pesach Sjeni, 14 Ijar, is ook het begin van de dagen van Hod. De Shaar Yisaschor legt uit dat in de broche in Sjachris van Jotzer Ohr [volgens de noesach van de Ari Z'L] 'ki Hoe levado morom v'kodosj [enz] op gezegd wordt. Beginnend met Morom zijn er 10 lofzangen dat ieder overeenkomt met de 10 Sefirot. De 8e lofzang is 'borei refoe'ot' en komt overeen met de 8e Sfirah Hod. Deze dagen maakt mesoegal voor refoeah.

Een van de Admoriem zegt in de Gemara Berachos dat Hod naar de Bejt Hamiqdasj verwijst waardoor deze dagen een geschikt moment is om Hasjem te smeken de Bejt Hamiqdasj te herbouwen. Dit is ook een geschikt moment om op zijn minst een klein deel [zelfs een paar hoofdstukken van Tehilliem] van Tikoen Chatsos op te zeggen voor de Choerban [Verwoesting van de beide Bejt Hamiqdasj, grote rampen zoals de pogroms in 1648 en de Sjoa]. Deze minhag zie je met name in de Serfardische en Chassidische kringen.

Reb Mendel van Rimanov wijst erop dat de Ari Z'L leerde dat er een woord van Tehilliem 67 en een letter van de pasoek 'jismechoe' in Tehilla 67 correspondeert met de iedere dag van de Sefiras Ha'omer [lees hier - zij het in het ENG - meer over]. Vandaag is het dus dag 29, Pesach Sjeni en het woord voor vandaag is 'tanchem' en de letter is Joed van misjmor. De gamatria is 508, wat exact dezelfde gamatria is van Pesach Sjeni.

De Baal Shem Tov en zijn Talimidei hielden een se'oedah op Pesach Sjeni. Het is daarom ook de gewoonte vandaag een matze eten tijdens bijvoorbeeld de lunch.

De broche voor Hilloela L'Rabbi Meir Hanes

Maar er is meer te vertellen op Pesach Sjeni. Het is vandaag tevens Jom Hilloela van de Tanna Rabbi Meir Ba'al Hanes. Deze dag kun je gebruiken voor refoe'a sjelema, het terugvinden van verloren voorwerpen of ieder vorm van hulp die je nodig hebt. Het geld moet specifiek aan de armen in Erets Jisrael gegeven worden.

De Chida zegt dat deze minhag zijn oorsprong kent in Avoda Zara 18a-b waar Rabbi Meir stappen ondernomen heeft zijn schoonzus te redden. Hij trachtte een bewaker die zijn schoonzuster gevangen hield om te kopen, maar deze weigerde in de eerste instantie. “Neem de helft van het geld voor je zelf en de andere helft voor omkoping.” raadde Rabbi Meir hem aan. “Als ik betrapt wordt, wat dan?” vroeg de Romeinse bewaker. “Roep dan 'G'd van Meir, antwoord mij' en je zult gered worden.” “Hoe weet ik nu dat jij niet liegt?” ging de bewaker verder. “Zie je die honden daar?” Rabbi Meïr liep naar de roedel en inderdaad vielen de honden hem aan en Rabbi Meir werd praktisch verscheurd toen hij “Eloka D'Meir Aneinie [G'd van Meir, antwoord mij]” riep en hij genas direct van zijn wonden. De bewaker deed wat hij hem voorstelde, maar werd betrapt. Toen hij door verhanging ter dood werd gebracht en aan de galg hing, zei hij: “Eloka D'Meir Aneinie”. De touw brak en de mensen waren diep onder de indruk. De bewaker werd toen hij alles verteld had vrijgelaten. Men ging vervolgens achter Rabbi Meïr aan. Toen hij op het punt stond ontmaskerd te worden, slaagde hij erin om te vluchten. Echter kwam hij nooit meer thuis. Sommige denken dat de Romeinen hem toch te pakken hebben gekregen, omdat hij ook nog Tora bleef onderrichten.

Sinds jaar en dag is het dus de gewoonte voor iedere Jood die in een crisis verkeerd, een gift te schenken aan een leerschool (Jesjive) voor de studenten in Israël, in gedachtenis van Rabbi Meir. Men zegt dan drie keer: “Eloka D'Meir Aneinie."

Reb Dovid van Dinov wijst op de fascinerende toespeling in Misjlei 12:25: "Di'agah belev- 'iesj jasjchenah... als men zorgen in zijn hart heeft, moet hij die onderdrukken." Mesechta Sanhedrin 100b legt 'jasjchenah le'achriem' uit als 'vertel het aan anderen'. Mesechta Horios 13b zegt dat achriem naar Rabbi Meir refereert. Wanneer iemand in moeilijke tijden tsedoke geeft voor de nesjomme van Rabbi Meir Baal Hanes [Tsemach Dovid], zal zijn zorgen onderdrukt worden.

De Baal Sjem Tov leerde tot slot het volgende: wanneer iemand in gevaar is en een wonder nodig heeft om het te overleven, dan moet hij 18 gedoeliem [hoeveel dit is, weten wij in deze tijd niet meer] voor de neiros van de sjoel geven en zeggen: "Ani minader osan chai gedulim lineiros bishvil nishmas Rabbeinu Meir Baal HaNess, Eloka D'Meir Aneini, Eloka D'Meir Aneini, Eloka D'Meir Aneini, u'vichein Yehi Rotzon Milfonecha A-donai E-loheinu VE-lohei Avoseinu kishem Sheshoma'as es tefilas Avdecha Meir Vi'osisa lo nisim viniflaos kein ta'aseh imodi v'im kol Yisroel Amecha hatzrichim linisim nistarim v'niglo'im. Amen, Kein Yehi Rotzon" (Keser Shem Tov).

Lees ook:
Het leven van Meïr Ba'al HaNess (Rabbi Meïr)
Pesach Sheini
Sefirat Ha'Omer: Hoe je iedere dag laat meetellen
Sifras Ha'Omer
Gids voor het omertellen
Sefirat Ha’Omer, een dag te laat?
De Mystieke Achtergrond van Omertelling